YAYIMLANMASI
ZORUNLU ANLAŞMALAR
AVRUPA PARLEMENTOSU VE KONSEYİNİN, EĞİTİM ALANINDAKİ TOPLULUK EYLEM
PROGRAMININ
İKİNCİ AŞAMASI “SOCRATES”İ KURAN; 24 OCAK TARİHLİ VE 253/2000/EC SAYILI KARARI
Avrupa Birliğini kuran Antlaşma ve bununla ilgili özellikle
149 ve 150.maddelere dayanarak,
Komisyonun önerisine dayanarak [1]
Ekonomik ve Sosyal Komite’nin görüşüne dayanarak[2]
Bölgeler Komitesi’nin görüşüne dayanarak[3]
Antlaşmanın 251. maddesinde belirtilen prosedüre göre[4]
10 Kasım 1999’da Uzlaşma Komitesince onaylanan ortak metnin
ışığında,
Ancak,
(1)Avrupa Birliğini kuran anlaşma; 150.madde eyleminin kalite
eğitiminin ve öğretiminin gelişimine katkıda bulunacağını öngörür ; yani bu
programın çerçevesinde alınacak önlemler eğitimin Avrupa boyutunu ilerlemesine
ve kalite eğitiminin yaşam boyu öğrenimi teşvik edecek bir anlayışla
geliştirilmesine katkıda bulunmalıdır;
(2)819/95/EC sayılı kararla Avrupa Parlamentosu ve Konseyi,
Topluluk eylem programı Socrates’i kurmuştur[5]
(3)Avrupa Konseyi, 20 ve 21 Kasım 1997’de Lüksemburg’da istihdam hakkında yaptığı olağanüstü toplantısında yaşam boyu eğitim ve
öğretimin, üye ülkelerdeki iş imkanlarını, adaptasyonu ve girişimcilik
kültürünü geliştirmeye yönelik istihdam politikalarına ve fırsat eşitliğinin
ilerletilmesine önemli bir katkıda bulunacağını kabul etmiştir.
(4)Komisyon ,“ Bilgi Avrupa’sına Doğru”, mesajına uyarlı
olarak, yaşam boyu eğitim ve öğretim hedefini gerçekleştirebilecek açık ve
dinamik bir Avrupa eğitim alanının yaratılması için ilkeler oluşturmuştur;
(5)Komisyon, “Öğretim ve öğrenme- öğrenen topluma doğru’ adlı
Beyaz Kitabında, öğrenen toplumun oluşması, yeni bilginin edinilmesinin teşvik
edilmesi ve bunun sonucunda her fırsatta öğrenme motivasyonunun sağlanmasını
gerektirmektedir, demektedir; “Eğitim. Öğretim, Araştırma: Uluslar Ötesi
Hareketliliğe Engeller” adlı Yeşil Kitabında da Komisyon, Avrupa Birliği’nde
hareketliliğin (mobility) insanlara ve rekabet
gruplarına yararlarının altını çizmiştir.
(6)Komisyon’un amacı, Avrupa Parlamentosu’nun isteği
doğrultusunda, Comenius eylemi altında okulların %10’
u civarında bir katılım oranına, ve Erasmus eylemi
altında da öğrencilerin %10’u civarında hareketlilik oranına ulaşmaktır;
(7)Etkin yurttaşlığı ilerletmek ve ayrımcılığın her türlüsüne,
ırkçılık ve yabancı düşmanlığı dahil, mücadeleyi güçlendirmek gerekmektedir;
erkek ve kadınlar arasındaki eşitliğin ilerletilmesine ve sunulan eşit fırsatların
genişletilmesine özel bir önem verilmelidir; ancak özel gereksinimleri olan
kişilere özel bir önem verilmelidir;
(8)Avrupa Parlamentosu ve Konseyi, gençlik hakkındaki
Kararında, ve Konsey, 1999/382/EC sayı ve tarihli, öğretim hakkındaki Kararında[6] , gençlik ve öğretim alanları için, Socrates ile birlikte bilgi Avrupa’sının geliştirilmesine
katkıda bulunacak Topluluk eylem programlarını sırasıyla kurmuştur;
(1)Komisyon, Topluluk eyleminin artan değerini takviye etmek
için, üye ülkelerle işbirliği içerisinde, her düzeyde, bu Kararın yapısında ve
diğer gerekli Topluluk politikalarında, araçlarında ve eylemlerinde taahhüt
edilen eylemler arasında uyum ve bütünlüğü sağlamalıdır;
(2)Eğitim boyutu olan ve bu yüzden birlikte çalışmayı teşvik
edici ve Topluluk eyleminin artan değerini takviye edici ortak etkinliklerin, Socrates programı ve diğer Topluluk program veya eylemleri
dahil, imkanını sağlamak gerekmektedir;
(3)Avrupa Ekonomik Alanı Anlaşması (EEAA) bir yandan Avrupa
Topluluğu ve onun Üye Ülkeleri arasında, diğer yandan da Avrupa Eğitim Alanına
katılan Avrupa Serbest Ticaret Birliği’nin ülkeleri arasında, eğitim, öğretim
ve gençlik alanlarında daha geniş işbirliği sağlamaktadır.
(4)Bu program birleşik Orta ve Doğu Avrupa ülkelerinin (CEEC)
katılımına açık olacak şekilde ve Avrupa anlaşmalarında kurulmuş koşullara
uygunluk içinde ve kendi ayrı protokolleri ve ayrı ayrı
Ortaklık Konseylerinin, kendisiyle anlaşılmış prosedürlere uygun olarak farklı
ödenekler tarafından desteklenen Kıbrıs ve aynı zamanda Anlaşmanın şartlarına
göre farklı ödenekler tarafından desteklenen Malta ve Türkiye’nin kararları
çerçevesinde yapılmalıdır;
(5)Bu program, özellikle önlemleri yerine getirmekteki
öncelikleri düzenlemek amacıyla, Komisyon ve Üye Ülkeler arasındaki işbirliği
aracıyla düzenli olarak izlenmeli ve değerlendirilmelidir; ancak değerlendirme
bağımsız, tarafsız organlar tarafından yürütülecek dışarıdan bir
değerlendirmeyi içermelidir;
(6)Anlaşmanın 5. Maddesinde tanımlanan destekleme ve nispilik ilkeleriyle uygunluk içinde, Avrupa işbirliğinin kalite eğitimine
katkısıyla ilgili tasarlanan projenin hedefleri üye ülkeler tarafından yeterli
bir şekilde gerçekleştirilemeyeceği için ve, diğer sebeplerle birlikte, çok
taraflı ortaklık ve çok taraflı hareketlilik ve Topluluk düzeyinde bilgi alışverişine
ihtiyaç olduğundan ve bunun sonucunda bu hedefler en iyi Topluluk eylem ve
önlemlerinin uluslar üstü boyutları sayesinde Topluluk tarafından
gerçekleştirilebileceği için, bu Karar bu hedeflerin gerçekleştirilmesi için
gerekenleri ötesine gitmemektedir;
(7)Avrupa kredi transfer sisteminin(ECTS) geliştirilmesi
hareketlilik hedeflerine tamamıyla ulaşılmasını sağlamanın en etkili
araçlarından biridir; programa katılan üniversiteler Avrupa kredi transfer
sistemini mümkün olan en üst seviyede kullanmaları için teşvik edilmelidir;
(8)Bu Karar, programın bütün süresi boyunca, finansal disiplin ve finansal
prosedürün geliştirilmesi üzerine, Avrupa Parlamentosu, Konseyi ve Komisyonu
arasında 6 Mayıs 1999’da yapılan kurum içi anlaşmanın1
33.noktasının anlamı çerçevesinde, temel bir referans oluşturan finansal bir yapıyı ortaya koyar;
(9)Bu Karar’ın yerine getirilmesi için gerekli olan önlemler,
Komisyona yerine getirme yetkisi veren 1999/468/EC sayılı ve 28 Haziran 1999
tarihli Konsey Kararına uygun şekilde uyarlanmalıdır.2
TEMELİNDE ŞU
KARARLARI ALMIŞTIR:
Madde 1
1.
Bu Karar
Topluluk eylem programının eğitim alanındaki ikinci aşaması, ‘Socrates’i, oluşturmaktadır ve bundan sonra ‘bu program’
dan kasıt Socrates programı olacaktır.
2.
Bu program 1 Haziran
2000 ve 31 Aralık 2006 tarihleri arasında yürürlükte olacaktır.
3.
Bu program,
resmi ve resmi olmayan eğitim ve
öğretime dayanan yaşam boyu öğrenmeyi yayarak ve eğitim ve öğretimin Avrupa
boyutunu geliştirmek suretiyle “Bilgi Avrupa’sı” hedefini ilerletecektir.
Program aktif yurttaşlığı ve istihdamı teşvik edeceği gibi bilgi, kapasite ve
rekabetin de gelişmesine yardımcı olacaktır.
4.
Bu program,
Üye Ülkelerin geliştireceği eylemlere destek ve katkı sağlamakla birlikte, bu ülkelerin eğitim programlarının içeriğine,
eğitimlerinin örgütlenmesine ve öğretim sistemlerine, ayrıca kültürel ve dilsel çeşitliliklerine tamamiyle saygılı olacaktır.
Programın Hedefleri
Üye Ülkelerin sorumluluklarına tamamiyle saygı gösterirken, kalite eğitiminin gelişimine
ve yaşam boyu öğrenmenin teşvik edilmesine katkıda bulunmak amacıyla, programın
hedefleri şunlar olacaktır:
(a)
Eğitimin
Avrupa boyutunu her düzeyde güçlendirip Avrupa’daki eğitim kaynaklarına uluslar
ötesi erişimi en geniş düzeyde
sağlarken, eğitimin her alanında eşit fırsatlar sunmak;
(b)
Avrupa Birliği
ülkelerinde konuşulan dillerin nitel ve nicel olarak geliştirilmesinin
yaygınlaştırılması, özellikle daha az kullanılan ve daha az öğretilen dillerin
geliştirilmesiyle Avrupa Birliği’ndeki insanlar arasındaki anlayış ve
dayanışmayı arttırmak ve eğitimin kültürler arası boyutunu güçlendirmek
amaçlanmaktadır;
(c)
Eğitim
alanında işbirliği ve hareketliliği yaygınlaştırmak için özellikle,
-
eğitim kurumları
arasında değişimi teşvik etmek,
-
açık ve uzaktan
öğrenimi desteklemek,
-
diploma ve öğrenim
dönemlerinin tanınmasının geliştirilmesini teşvik etmek,
-
bilgi alışverişinin
geliştirilmesi,
ve bu konudaki engellerin
kaldırılmasına yardımcı olunması;
(d)
(d)
Eğitim işlerinin ve materyallerinin,
uygun olduğu takdirde, yeni teknolojilerin kullanılması dahil,
geliştirilmesinde yenileşmeyi teşvik etmek ve eğitim alanında ortak çıkar
politikalarını ortaya çıkarmak.
Topluluk
Eylemleri
1.
1.
Bu programın hedefleri, Madde 2’de
belirtildiği gibi, ve Ek’te tarif edildiği üzere aşağıdaki eylemler, operasyonel içerik ve uygulama prosedürleri aracılığıyla
yürütülecektir:
Eylem 1 Okul
eğitimi (Comenius);
Eylem 2 Yükseköğretim
(Erasmus);
Eylem 3 Yetişkinler
eğitimi ve diğer eğitim yolları (Grundtvig)
Eylem 4 Dil
Eğitim ve Öğretimi (Lingua)
Eylem 5 Açık ve
Uzaktan Öğretim; eğitim alanında bilgi ve iletişim teknolojileri (Minerva)
Eylem 6 Gözlem ve
yenilik;
Eylem 7 Ortak
Eylemler;
Eylem 8 Ek
önlemler.
2.
2.
Bu eylemler, çeşitli önlemleri
bünyesinde birleştirebilecek olan uluslar ötesi etkinlikler şeklinde ortaya
çıkan, aşağıda belirtilmiş önlem tipleri
aracılığıyla gerçekleştirilecektir.
(a) (a) Avrupa’da eğitim alanındaki insanların uluslar ötesi
hareketliliğini destekleme;
(b) (b) eğitimde bilgi ve iletişim teknolojilerinin (ICT) kullanımını
destekleme;
(c) (c) deneyim ve yararlı iş değişimini kolaylaştıran uluslar ötesi
işbirliği ağlarının geliştirilmesini desteklemek;
(d) (d) dil becerilerinin ve farklı kültürleri anlamanın geliştirilmesi;
(e) (e) eğitimde yenilik ve kaliteyi geliştirmeye yönelik uluslar
ötesi ortaklık temelinde yenilikçi pilot projelerin desteklenmesi;
(f) (f) Topluluk referans materyalinin;
-
-
ulusal eğitim politikalarının
gözlenmesi ve analiz edilmesi,
-
-
yenilikçi ve yararlı işlerin gözlenmesi
ve yayılması,
-
-
geniş bilgi değişimi,
yollarıyla geliştirilmesi.
Madde 4
Programa Giriş
1.
1.
Ek’te belirlenmiş yürütme şartları ve düzenlemeleri
altında, bu program, özelde, aşağıdakileri hedeflemektedir:
(a) (a) öğrenci veya diğer öğreniciler;
(b) (b) doğrudan eğitimin içinde olan çalışanlar;
(c) (c) her Üye Ülke tarafından belirlenmiş eğitim kurumu tiplerinin tamamı;
(d) (d) Üye Ülkeler içinde, eğitim sistemleri ve yerel, bölgesel ve ulusal
düzeyde politikalardan sorumlu kişiler ve organlar.
1.
1.
Eğitim kurumlarıyla işbirliği içinde
olan özel veya kamu organları da bu program altındaki uygun eylemlerde, özellikle:
-
-
yerel ve bölgesel organ ve örgütlerde,
-
-
öğrenci, öğretmen ve aile dernekleri
dahil, eğitim alanında çalışan kuruluşlarda,
-
-
şirket ve ortaklıklar, ticaret
örgütleri ve sanayi ve ticaret odalarında,
-
-
sosyal ortaklıklar ve onları her düzeyde
örgütlenmelerinde,
-
-
araştırma merkezleri ve organlarında
yer alabilirler.
Madde
5
Programın
Yürütülmesi ve Üye Ülkelerle İşbirliği
1.
1.
Komisyon;
-
-
Ek’le uygunluk içinde bu programın
kapsadığı Topluluk eylemlerinin yürütülmesini sağlayacak,
-
-
sosyal ortaklara ve ilgili kuruluşlara
Avrupa düzeyindeki eğitim alanında danışacak ve Madde 8 (1)’de atıfta bulunulan
Komite’yi görüşü hakkında bilgilendirecektir.
2.
2.
Üye Ülkeler;
-
-
Üye Ülke düzeyinde, ulusal politikaya
uygunluk içinde eğitimle ilgili bütün taraflar dahil, programın etkin şekilde
yürütülmesini sağlayacak gerekli adımları atacak,
-
-
Üye Ülke düzeyinde programın
eylemlerinin yürütülmesini koordineli şekilde yönetmek için uygun bir yapı
oluşturacak (Socrates ulusal ajansları),
-
-
programa girişte ortaya çıkan yasal ve
idari engelleri ortadan kaldırmak için uygun kabul edilen önlemlerin alınmasına
gayret edecek,
-
-
diğer topluluk programlarıyla potansiyel
işbirliğinin, Üye Ülke düzeyinde anlaşılmasını sağlamaya yönelik adımlar
atacaktır.
3.
3.
Komisyon, Üye Ülkelerin de
işbirliğiyle,
-
-
eğitim alanında izlenen programın
(819/95/EC sayılı kararla kurulan Socrates programı)
yapısı altında yürütülen eylemlerle bu program altında yürütülen eylemler
arasında geçişi,
-
-
eğitim alanında izlenen programın (Socrates) yapısı içinde üstlenilen eylemlerin sonuçlarıyla
bu program altında yürütülenlerin dağılımını,
-
-
bu program tarafından desteklenen
eylemler bağlamında uygun bilgi, tanıtım ve izlemeyi sağlayacaktır.
Ortak Eylemler
Madde 7
Önlemlerin
Uygulanması
(c) (c) programın farklı eylemleri arasında yıllık bütçe ve fonların
ayrılması,
(d) (d) Fonların Üye Ülkeler arasında, merkeziyetçi olmayan temelde
yönetilecek eylemler için ayrılması,
(e) (e) Programın izlenmesi, değerlendirilmesi ve sonuçların
dağılımı ve transferi için düzenlemeler,
(f) (f) Eylem 7 (Ortak eylemler) altında olanlar dahil, proje
seçiminde Topluluk önerileri.
2., Diğer bütün konularla ilişkili bu Kararın yürütülmesi
için gerekli önlemler, Madde 8 (3)’te belirtilen
danışmanlık prosedürüne uygun olarak alınacaktır.
Madde
8
Komite
1.
1.
Bir komite tarafından Komisyona yardım
edilecektir.
2.
2.
Bu paragrafa atıfta bulunulan yerlerde,
Madde 8’in şartlarına dayanarak, 1999/468/EC sayılı Karar’ın 4. ve 7. maddeleri
uygulanacaktır.
1999/468/EC sayılı Karar’ın 4 (3).
maddesinde ortaya konan süre iki ay olarak kabul edilecektir.
3.
3.
Bu paragrafa atıfta bulunulan yerlerde,
Madde 8’in şartlarına dayanılarak, 1999/468/EC sayılı Karar’ın 3. ve
7.maddeleri uygulanacaktır.
4.
4.
Komite kendi prosedür kurallarını kabul
edecektir.
Madde 9
Diğer Program
Komiteleriyle İşbirliği ve Diğer Topluluk İnisiyatifleri Hakkında Bilgi
1.
1.
Komite, Topluluk’un
mesleki eğitim politikasını yürütmekten sorumlu Leonardo da Vinci eylem
programı bünyesinde kurulan Komiteyle ve Youth Topluluk
eylem programı bünyesinde kurulan Komiteyle düzenli ve organize bir işbirliği
kuracaktır.
2.
2.
Komisyon, bu programın, 11. Madde
atıfta bulunulan diğer önlemlerle uyumunu gerçekleştirmek amacıyla, Topluluk’un uluslar arası organizasyonlarla ve üçüncü
ülkelerle işbirliği dahil, eğitim, öğretim ve gençlik alanlarında aldığı
inisiyatifler hakkında Komiteyi düzenli olarak bilgilendirecektir.
Madde 10
Finansman
1.
1.
Süresi Madde 1’de belirtilmiş bu
programın yürütülmesi için kurulmuş finansal
çatı, 1 850 milyon EURO olarak
belirlenmiştir.
2.
2.
Yıllık serbest bırakmalara, finansal perspektif sınırları çerçevesinde, bütçe yetkilisi
tarafından izin verilecektir.
Uyum ve Bütünlük
1.
1.
Komisyon, Üye Ülkelerle işbirliği
içinde, diğer ilgili Topluluk politikaları, araçları ve eylemleri ile kapsamlı
uyum ve bütünlüğü sağlayacaktır. Program, Topluluk’un
eşitlik, kadın ve erkekler için fırsat eşitliği ve toplumsal katılma
alanlarındaki politikalarının amaçlarını gerçekleştirmesine katkıda bulunacaktır.
Komisyon, bu programla, Topluluk’un üçüncü ülkeler ve yetkili uluslararası
organizasyonlarla işbirliği bünyesinde eğitim alanında üstlendiği program ve
eylemler arasında etkin bağlantıyı sağlayacaktır.
2.
2.
Bu programın önlemlerini yürütürken,
Komisyon ve Üye Ülkeler, Konsey tarafından koordineli istihdam stratejisinin
bir parçası olarak kabul edilen istihdam tüzüklerinde belirtilen önceliklere
dikkat edeceklerdir.
Madde 12
EFTA/EEA
Ülkeleri, Birleşik Orta ve Doğu Avrupa Ülkeleri (CEEC), Kıbrıs Rum Yönetimi,
Malta ve Türkiye’nin Katılımı
Bu program aşağıdakilerin
katılımına açık olacaktır:
-
-
EEA Anlaşması’nda kabul edilmiş
şartlara uygun olarak EFTA/EEA Ülkeleri,
-
-
Avrupa anlaşmalarında belirtilmiş
şartlara, çeşitli Ortaklık Konseylerinde alınmış kararlara ve kendi farklı
protokollerine uygun olarak, Birleşik Doğu ve Orta Avrupa ülkeleri (CEEC),
-
-
Kendisiyle anlaşılacak prosedürlere
uygun olarak, ek kaynaklar tarafından finanse edilen Kıbrıs Rum Yönetimi
-
-
Anlaşma’nın şartlarına uygun olarak ek
kaynaklar tarafından finanse edilen Malta ve Türkiye.
Madde
13
Uluslararası
İşbirliği,
Bu program altında ve Madde
8(2)’de belirtilmiş prosedürle uygunluk içinde, Komisyon, üçüncü ülkelerle ve
yetkili uluslar arası kuruluşlarla, özellikle Avrupa Konseyi ile işbirliği
yapabilir.
Madde
14
İzleme ve Değerlendirme
1.
1.
Komisyon, Üye Ülkeler ile işbirliği
içinde bu programı düzenli olarak izleyecektir. Program yürütülürken İzleme ve
değerlendirme sürecinin sonuçlarından faydalanılmalıdır.
Bu izleme faaliyeti paragraf 3’te bahsedilen raporları ve belirli
etkinlikleri içerecektir.