TÜRKİYE'DE YÜKSEKÖĞRETİM

Günümüzde her insan, bilgisi oranında güçlü ve o oranda saygındır. Bu nedenle, eğitim kurumlarının toplumdaki yeri ve işlevleri değişmiştir. Üniversiteler, toplumların kalkınmasında, gelişmesinde ve saygınlığında öncü; ekonomik ve siyasal yaşamında etkin rol oynayan kültürel iletişim merkezleri haline dönüşmüştür.

Bilimsel araştırma yapma, bilgi üretme ve yayma, eğitim öğretim yapma, nitelikli insangücü yetiştirme, topluma önderlik etme ve kamu oyu oluşturmaları bakımından üniversiteler yadsınamaz konumdadır.

Cumhuriyetin kurulduğu ilk yıllarda ülkemizde yükseköğretim kurumu olarak yalnızca İstanbul Darülfünunu vardı. 1933 yılında Türkiye Büyük Millet Meclisi, İstanbul Darülfünunu kaldırarak yerine İstanbul Üniversitesini kurmuştur.

1933-1946 yılları arası, yükseköğretim kurumlarının yavaş yavaş yurt düzeyine yayılmaya başladığı yıllardır. Bu süreç sonunda İstanbul Teknik Üniversitesi ile Ankara Üniversitesi kurularak ülkemizdeki üniversite sayısı 3’e yükselmiştir.

1973 yılında üniversite sayısı 9’a yükselmiştir. 1978 yılına kadar geçen sürede ise 10 yeni üniversite daha kurularak üniversite sayısı 19’a çıkarılmıştır.

1981 yılında kabul edilen 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ile yükseköğretimde yeni bir başlangıç oluşturulmuştur. 1982 yılında 10 yeni üniversite daha kurularak üniversite sayısı 29’a yükseltilmiştir.

Bugün itibariyle ülkemizde 68’i Devlet, 25’i de vakıf üniversitesi olmak üzere 93 üniversitemiz bulunmaktadır. Bugün üniversitelerimizin bünyesinde 603 fakülte, 182 yüksekokul, 292 enstitü, ve 486 meslek yüksekokulu bulunmaktadır.

1923-1924 eğitim-öğretim yılında 1 üniversite, 307 öğretim elemanı ve 2914 öğrencisi bulunan yükseköğretimimiz bugün 93 üniversite, 82.250 öğretim elemanı ve 2.309.918 öğrenciye ulaşmıştır.

Üniversitelerimizin çağdaş standartlarda bir yapı ve işleyişe kavuşabilmesi için temel unsur olan öğretim elemanlarının yetiştirilmesi, Cumhuriyetimizin kuruluşundan beri bir proje dahilinde yürütülmektedir.

1929 yılında kabul edilen 1416 sayılı Kanunla bugüne kadar binlerce gencimizin, dünyanın önde gelen saygın üniversitelerinde lisans üstü öğrenim görmeleri sağlanmıştır. Bu gençler, başta üniversitelerimiz olmak üzere çeşitli kamu kurum ve kuruluşlarımızda görev alarak ülkemizin kalkınmasına ve gelişmesinde önemli katkı yapmaları sağlanmıştır.

Yurtdışında öğrenim gören öğrencilerimizin yakından izleme ve kendilerine rehberlik etme çalışmaları, giderek daha etkin bir şekilde sürdürülmektedir. Bugün itibariyle yurt dışında burslu statüde öğrenim gören öğrenci sayımız 854’dür.

Üniversite sayımızın artması ile birlikte özellikle taşrada bulunan üniversitelerin öğretim elemanları gereksinimlerini karşılamak üzere gelişmiş bazı üniversitelerimiz bünyesinde lisans üstü eğitime ağırlık verilmiştir. Bu uygulama sözü edilen üniversitelerdeki gereksinimin karşılanmasında önemli etken olmuştur.

Öğretim üyesi başına düşen öğrenci sayısının gelişmiş ülkeler düzeyine çıkarılabilmesi için gerek yurt içinde gerekse yurt dışında öğretim elemanı yetiştirme çalışmaları devam etmektedir.